====== SSH (Secure Shell) ======

**SSH** (ang. //Secure Shell//) to protokół sieciowy umożliwiający **bezpieczne zdalne logowanie** oraz wykonywanie poleceń na innych komputerach przez niezabezpieczone sieci (np. Internet). Jest standardowym narzędziem administracyjnym w systemach [[kategoria:linux|Linux]] i **Unix**.
{{page>:szablon:gfx:serwer}}
===== Podstawowe funkcje =====

  * Zdalny dostęp do powłoki systemowej (terminal)
  * Tunelowanie portów (port forwarding)
  * Zdalne kopiowanie plików (SCP, SFTP)
  * Tworzenie tuneli VPN i bezpiecznych połączeń między sieciami
  * Uwierzytelnianie za pomocą kluczy publicznych

===== Składnia połączenia =====

<code bash>ssh [użytkownik]@[adres_IP] [-p port]</code>

**Przykład:**


===== Najważniejsze komendy SSH =====

  * ''ssh'' – nawiązywanie połączenia
  * ''scp'' – kopiowanie plików przez SSH
  * ''sftp'' – interaktywna sesja FTP przez SSH
  * ''ssh-keygen'' – tworzenie pary kluczy (RSA, ED25519)
  * ''ssh-copy-id'' – instalacja klucza publicznego na zdalnym hoście

===== Przykłady użycia =====

  * Zarządzanie [[hardware:raspberry_pi|Raspberry Pi]] z terminala
  * Konfiguracja serwera [[kategoria:linux:osmc|OSMC]] lub [[serwery:serwer_mediow:ampache|Ampache]] bez monitora
  * Zdalne wykonywanie skryptów na serwerach domowych i VPS
  * Kopia zapasowa z laptopa na serwer domowy przez ''rsync'' po SSH

===== Bezpieczeństwo =====

  * Używa szyfrowania (AES, ChaCha20, RSA itd.)
  * Możliwe uwierzytelnianie hasłem lub kluczem
  * Port domyślny: **22**, który można zmienić w ''/etc/ssh/sshd_config''
  * Ważne: **wyłącz logowanie root** przez SSH i włącz ''fail2ban'' lub ''ufw''

===== Alternatywy i rozszerzenia =====

  * Mosh – SSH z lepszym wsparciem dla mobilnych połączeń (działa przy zrywanym łączu)
  * Paramiko – biblioteka do SSH w Pythonie
  * PuTTY – popularny klient SSH dla Windows


{{page>:szablony:more}}
{{indexmenu>:serwery#1}}
{{pagebox>:pagebox:kategorie}}